مقاله حاضر تلاش دارد با تاکید بر یکی از ابزارهای دفاع و تهاجم هم زمان (قدرت نرم) - بدون آنکه وارد بحث های ماهوی تهدیدات نرم شود - به گوشه ای از توانمندی های بالقوه و بالفعل اقتدار نرم نظام پرداخته، تلاش نماید تا نکات مثبت بهره برداری از این منبع عظیم قدرت ملی را هم در مقابله با تهدیدات نرم و هم در تحت تاثیر قرار دادن سایر جوامع هدف به شکلی آفندی مورد بررسی و ارزیابی قرار دهد. در حقیقت فرض اصلی این مقاله آن است که تمرکز بیش از اندازه بر مفهوم «تهدید نرم»، نظام جمهوری اسلامی را از منابع «قدرت نرم» خود، خصوصا در حوزه فرهنگ و تمدن، غافل ساخته، ناخودآگاه ساختار و چارچوبه های سیاستگذاری و اجرای سیاست های تدوینی را در قالب یک لاک دفاعی شکل می دهد.

پرسش اصلی مقاله حاضر این است که مفاد تهدید نرم چیست؟ نگارنده، با مرور ادبیات مربوط به موضوع و یا تمرکز روی سه منطقه شمال غرب روسیه، اتحادیه اروپایی و مجموعه کشورهای آفریقا، به تشریح این مفهوم می پردازد.بررسی مقایسه ای مجموعه های مزبور نشان می دهد تهدید نرم و به تبع آن امنیت نرم سه ویژگی اساسی دارد: اولا به موضوعاتی می پردازد که پیش از این در انحصار رشته هایی چون جامعه شناسی، مدیریت شهری و مجامع خدماتی بودند. ثانیا درصدد شناسایی، تقویت و به کارگیری سرمایه اجتماعی است و بالاخره اینکه، به حل و رفع دغدغه های واقعی یا ذهنی جامعه معطوف است. نکته ظریف تر اینکه، هرچند موضوع امنیت نرم جامعه است، ولی کارگزار و ذینفع نهایی آن دولت است که می کوشد پس از اطمینان خاطر نسبت به سامان اجتماعی، به تنظیم مناسبات فراملی بپردازد.

هرچند نرم افزارگرایی یکی از ابزارهای تامین بهتر و بیشتر منافع ملی کشورها تلقی می شود، ولی بررسی ها نشان می دهد استفاده از قدرت نرم توسط دولت های بزرگ همواره تحت تاثیر ملاحظات راهبردی امنیتی قرار داشته است، در حقیقت یکی از وجوه ممیزه دنیای امروز از دنیای پیشین "فزون اهمیتی قدرت نرم کشورها و توانایی آنان در ایجاد تغییرات ژرف، تدریجی و نامحسوس در نظام باورها، سبک زندگی، مواضع سیاسی و نگرش ها و ترجیحات اجتماعی مخاطبان آماج، با اعمال تهدیدات نرم" است. منظور از تهدیدات نرم، طیف وسیعی از کنش ها و اقدامات اجتماعی، سیاسی و فرهنگی است که کشورهای برخوردار از فناوری ارتباطی برتر، از آن ها برای تحمیل غیرمستقیم اراده خویش بر دیگران استفاده می نمایند. هدف اصلی این مقاله بررسی مفهوم ابعاد و ویژگی های تهدید نرم و رویکردهای نرم افزارانه در رهیافت ها و نظریه ها است. در این مقاله سعی شده به منظور درکی اساسی از مقوله تهدید و تهدید نرم، منابع و سطوح مختلف آن را معرفی و در نهایت به کارویژه های تهدید نرم در این سطوح اشاره شود.

اگرچه درباره چیستی و مصادیق تهدید نرم، دیدگاه های مختلفی وجود دارد، اما تحلیل اصول امنیتی مکتب اسلام حکایت از آن دارد که مقوله اخلاق نقش برجسته ای را در شناخت چیستی و حتی شناسایی مصادیق تهدید نرم ایفا می کند. به همین خاطر است که تلاش برای بنا و تقویت «امنیت اخلاقی» از ضرورت های نرم افزارانه امنیت سازی در اسلام به شمار می آید.در مقاله حاضر نویسندگان با استفاده از روش تحلیلی تفسیری (مستند به تفاسیر مرجع و معتبر شیعی) تلاش دارند تا به این پرسش پاسخ دهند که: ویژگی های تهدید نرمی که متوجه امنیت اخلاقی قوم سدوم بوده، کدام اند؟تحلیل صورت گرفته دلالت بر آن دارد که:نخست. قرآن کریم بر اساس شناخت ماهیت انسان، اهداف و ارز شهایی که برای او ترسیم می کند، در تبیین کج روی عوامل متعدد روان شناختی، اجتماعی، حتی فیزیکی و متافیزیکی را دخیل می داند و از طرفی نیز زیرساخت های انحراف جنسی منبعث از انحطاط فرهنگی و انحراف از جاده امر به معروف و نهی از منکر است.دوم. عدالت گریزی مردمان به جهت سنت های نادرست اجتماعی در میان خود و عدول از هنجارها را نیز م یتوان از جمله موارد ویژگ یهای تهدید نرم دانست که متوجه امنیت اخلاقی قوم سدوم بود.سوم. انحراف در خانواده، همنشینی با افراد منحرف، وضعیت و نابسامانی اجتماعی، تعارض فرهنگی، تمسخر و در نهایت جاهلیت قوم سدوم از جمله عناصر معنایی سازنده تهدید نرم در قوم سدوم بود.چهارم. از مجموع ملاحظاتی که در خصوص نظریه ها در این مقاله آمده است، نشان می دهد که امنیت ماهیتی نرم افزارانه دارد و به جز آن، چیز دیگری موسوم به امنیت سخت اصولا معنا و مفهوم ندارد.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی و اعلام مواضع اصولی انقلاب، و شکل گیری جبهه ی جدید حق طلبان در منطقه و جهان با محوریت تفکر جهادی مبارزه با ظالم و عدم سلطه پذیری و عدم اعمال سلطه، تهدیدی جدید و جدی از سوی مستکبران عالم به رهبری آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران شکل گرفته است. این نوع تهدید به لحاظ مبنایی به صورت جنگ هویتی میان دو طرف درگیر تعریف شده است. در شرایط کنونی پرسش از تهدید از مولفه های اصلی مطالعات امنیتی همه ی کشورها از جمله انقلاب اسلامی ایران می باشد و با توجه به تحولات جهانی و پیچیدگی جوامع، تعاریف جدید و متفاوتی از آن ارائه گردیده است که در این مقاله با اشاره به سیر تعریف تهدید و ابعاد آن و بیان اندیشه های امام (ره) و مقام معظم رهبری و با استفاده از روش تحلیل داده ها و منابع کتابخانه ای و تجارب فکری و مدیریتی نگارنده به تبیین مفهوم شناسی جدیدی از تهدیدات انقلاب اسلامی ایران از منظر رهبران آن مورد مداقه و پژوهش قرار گرفته و با توجه به یافته های نظری تحقیق و با نگاهی به سیر مراحل نظری تهدیدشناسی در اسلام و غرب به یک درگیری هویتی بین جبهه ی حق و باطل در همه ی حوزه های فکری و مادی با محوریت انقلاب اسلامی ایران به عنوان محور جبهه‏ی مقاومت و آمریکا به نمایندگی از جبهه ی باطل در جریان است و با توجه به تغییر سیر تهدیدات از سخت به نیمه سخت و نرم، بر ضرورت توجه به ابعاد جدید و تازه ی درگیری بین دو جبهه، بر اساس مولفه های جنگ نیمه سخت و نرم تاکید می گردد.

در این مقاله با روش و چارچوب تحلیلی سازگاری تناقض، ویژگیهای ساز و کارهای موجود برای نهادینه سازی با ویژگیهای ابعاد اصلاح الگوی مصرف تطبیق داده شده است. در پایان، تحلیل ساز و کارها و ابزار مناسب برای اصلاح الگوی مصرف عرضه شده است. اصلی ترین یافته های مقاله چنین است: برای نهادینه کردن الگوی مصرف بهینه می توان از هر سه ساز و کار کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت استفاده کرد. در کوتاه مدت با وضع قوانین و مقررات و تنبیه و تشویقهایی برای اجرای الگوی مصرف بهینه و در میان مدت با ایجاد هنجارهای منطبق با این الگو، رفتارهای افراد را با استفاده از نیروی انگیزه درونی و اجتماعی به سمت الگوی مطلوب هدایت، و در بلند مدت نیز با ایجاد شناخت و آگاهی بیشتر، افراد را به سمتی هدایت کرد که خود مایل به حرکت در جهت الگوی مطلوب و بهینه باشند. در این وضعیت موفقیت نهادینه کردن قطعی تر خواهد بود. برای نهادینه شدن الگوی مصرف بهینه در همه بخشها، لازم است ابزارهای مختلفی به کار گرفته شود.

هدف: هدف از این مقاله شناخت و تحلیل یکی از اصلی ترین تهدیدات «نرم» علیه جمهوری اسلامی در گفتمان امنیت آیت الله خامنه ای است. امنیت، همواره یکی از اصلی ترین دال ها در گفتمان ایشان بوده است و ایشان از جنبه های مختلفی به آن توجه داشته اند. روش شناسی پژوهش: روش این تحقیق تحلیل گفتمان لاکلا موف است. یافته ها: آیت الله خامنه ای «سکولاریسم» را اصلی ترین تهدید نرم جمهوری اسلامی و «تقویت روحیه باورمندی مردم به اسلام»، «عدم انفعال در مقابل پدیده اسلام هراسی»، «آمیختن دانش و دین»، «پاسداری از انقلاب اسلامی» و «توکل به خدا» را وجوه مقابل آن ها می داند که دال های گفتمان امنیت سیاسی ایشان است. نتیجه گیری: در این پژوهش، محور اصلی مقوله «امنیت سیاسی» است که هم با تهدیدات «سخت» مواجه است و هم با تهدیدات «نرم» که در اینجا «سکولاریسم» به عنوان مهم ترین «تهدید نرم» امنیت سیاسی در نظر گرفته شده است. از آنجایی که گفتمان انقلاب اسلامی بر محور دال مرکزی «اسلام سیاسی» صورت بندی شده است، اصلی ترین «غیرِ» آن را باید «سکولاریسم» در نظر گرفت و این موضوع، به وضوح در گفتمان سیاسی آیت الله خامنه ای «برجسته» شده است و توجه به بُعد امنیتی آن، برای شناخت دقیق تر از تهدیدات «نرم» جمهوری اسلامی اهمیت بسیار زیادی دارد.

مقدمه: اسکیزوفرنیا، یکی از مهمترین و در عین حال ناتوان کننده ترین اختلالات ذهنی بشر در تمامی دنیا می باشد. میزان ابتلای مردان و زنان یکسان است. "تشخیص"، یکی از مشکلترین مفاهیم در این اختلال به شمار می رود. گر چه نظام های تشخیصی مانند DSM-IV و ICD-10 برای اهداف بالینی و درمانی مورد استفاده قرار می گیرند، ولی از آنجا که این نظام ها مبتنی بر ارائه ذهنی علائم بیمار از جانب وی می باشند، دارای اعتبار(validity)  و اتکاء پذیری (reliability) قابل قبولی نیستند. اصولا به نظر می رسد که در آینده ای نه چندان دور نیاز خواهد بود تا به مشخصه های عینی تری در روانپزشکی و بطور خاص در "تشخیص" دست پیدا کنیم. در این زمینه، اسکیزوفرنیا از جایگاه خاصی برخوردار می باشد. نرم نشانه های عصبی از جمله این مشخصه ها به شمار می روند. در مطالعه حاضر شیوع نرم نشانه های عصبی در بیماران مبتلا به اسکیزوفرنیا مورد بررسی قرار گرفته و با شیوع اینگونه علائم در سایر بیماران روانپریش (به استثنا بیماران خلقی با علائم روانپریشی) و نیز افراد بهنجار مقایسه شده اند. مواد و روشها: ما در این پژوهش، نرم نشانه های عصبی (یکپارچگی حسی حرکتی، هماهنگی حرکتی، اعمال حرکتی پیچیده متوالی، بازتاب های اولیه و حرکات چشمی) را در 30 بیمار مبتلا به اسکیزوفرنیا، 30 بیمار مبتلا به سایر روانپریشی ها (به استثنای بیماران خلقی با علائم روانپریشی) و نیز 30 نفر از افراد بهنجار مورد بررسی و ارزیابی قرار دادیم.  تشخیص اسکیزوفرنیا و همچنین سایر روانپریشی ها بر اساس مشخصه های DSM-IV بود. افراد بهنجار از میان کارکنان بیمارستان روزبه بطور تصادفی انتخاب شدند.یافته ها: تفاوت موجود در میانگین های زیر مجموعه "هماهنگی حرکتی" نرم نشانه های عصبی در اسکیزوفرنیا و سایر اختلالات روانپریشی (به استثنای بیماران خلقی با علائم روانپریشی) معنی دار بود (P value=0.047) تفاوت های معنی داری بین میانگین های سایر زیر مجموعه های نرم نشانه های عصبی (یکپارچگی حسی- حرکتی، اعمال حرکتی پیچیده متوالی، بازتاب های اولیه و حرکات چشمی) در دو گروه بیماران مشاهده نشد. نتیجه گیری و توصیه ها: به نظر می رسد آشفتگی هایی در زیر مجموعه "همانگی حرکتی" نرم نشانه های عصبی در بیماران مبتلا به اسکیزوفرنیا وجود دارد. شاید بتوان گفت که این آشفتگی ها ناشی از درگیری هسته های قاعده ای، قشر حرکتی مخ و مخچه می باشند.بنابراین، ممکنست آشفتگی های زیر مجموعه "هماهنگی حرکتی" نرم نشانه های عصبی را بتوان به عنوان شاخصی (a marker) برای تمایز بین اسکیزوفرنیا و سایر اختلالات روانپریشی به شمار آورد.

پس از فروپاشی شوروی، آمریکا در تلاش است که کشورها و گروه های اسلامی را اصلی ترین خطر برای صلح و امنیت جهانی معرفی کند. اصلی ترین شیوه جنگ نرم آمریکا در این روش، ایجاد بدبینی و جدایی بین ارکان نظام و مردم می باشد و در آن سعی دارد از طرق مختلف با ابزارهای رسانه ای متعدد به این مهم دست یابد بنابراین لازم است از سوی مسئولین مربوطه اقدام های کنترلی دفاعی مطلوب در ابعاد آفندی و پدافندی پیش بینی تا در برابر تهدیدها و فعالیت های دشمن موجب افزایش بازدارندگی، کاهش آسیب پذیری، تداوم فعالیت های ضروری، ارتقاء پایداری ملی و تسهیل مدیریت در مقاطع خاص و بحرانی گردد. به این ترتیب تعیین نحوه کنترل تهدیدات در مقابل جنگ نرم دشمن مهم ترین دغدغه اصلی محقق و هدف اصلی این پژوهش است. با توجه به روش تحقیق توصیفی- تحلیلی مورد استفاده در این مقاله، از شیوه اسنادی برای جمع آوری اطلاعات و داده ها استفاده شده و سپس با تعدادی از صاحبنظران این حوزه مصاحبه عمیق صورت گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد برای کنترل تهدیدات در جنگ نرم بایستی با نگاه موسع به تهدیدات از همه ابزارهای پیشگیرانه با ابعاد متعدد و در قالب جهاد تبیین صورت پذیرد تا دشمن نتواند به جامعه، شکست، ضعف و در نهایت ناامیدی را القاء نماید.

یکی از روش های مناسب فهم تهدیدها، طبقه بندی آنها بر اساس شاخص و مولفه های متفاوت است. طبقه بندی تهدیدها، ابعاد و زوایای مختلف آن را نمایان می سازد و به برآورد تهدیدها، سیاستگذاری و تدوین رهنامه و راهبردهای مقابله با آن کمک می کند. یک نوع طبقه بندی از تهدیدها که در سال های اخیر و به ویژه در داخل ج.ا. ایران مورد توجه قرار گرفته است، طبقه بندی تهدیدها بر مبنای «روش اعمال و پیامد تهدید» است. براین اساس، تهدیدهای امنیت ملی به تهدیدهای سخت، نیمه سخت و نرم تقسیم شده است. این طبقه بندی تهدیدها، برای تبیین راهبرد جنگ نرم غرب در مقابله با نظام جمهوری اسلامی بر اساس ضرورت های کشور ساخته شده است. بیشتر کارشناسان نظامی، امنیتی و فرهنگی دهه اول انقلاب اسلامی را دهه تهدیدهای امنیتی (نیمه سخت) و نظامی (سخت) و آغاز دهه سوم را همزمان با دهه شکل گیری تهدیدهای فرهنگی- اجتماعی (تهدیدهای نرم) معرفی می کنند. دراین مقاله تلاش گردیده با معیارهایی از جمله ماهیت، ویژگی ها، هدف ها، ابزار، روش و پیامد، تهدیدهای سه گانه سخت، نیمه سخت و نرم بررسی تطبیقی گردید. این نوع طبقه بندی می تواند، به تبیین و شناخت تهدیدهای کنونی کشور کمک نماید.